Türkiye Cumhuriyeti

Bükreş Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Romanya’daki Soydaşlarımız/Türkiye-Romanya İkili Kültürel İlişkiler, 02.03.2016

Romanya’da Türk ve Tatar Türkü olmak üzere yaklaşık 70 bin soydaşımız yaşamaktadır. Romen mevzuatı, milli azınlıklara dil, din, kültür ve etnik özelliklerini ifade etme ve koruma hakkı ile anadilde eğitim imkanı tanımıştır. Romanya'da yaşayan Türk ve Tatar soydaşlarımız, resmi olarak tanınan 18 azınlık grubu içerisinde yer almakta ve kurdukları Birlikler aracılığıyla kendilerine tanınan anayasal haklardan yararlanmaktadır. Romanya’nın soydaşlarımıza yönelik olumlu yaklaşımı azınlıklar bağlamında bölge ülkelerine örnek teşkil edebilecek niteliktedir. Azınlıklara yönelik sözkonusu müspet havayı tasvir etmek amacıyla "Dobruca Modeli” terimi kullanılmaktadır.

Türk ve Tatar soydaşlarımızın Parlamento'da birer temsilcisi bulunmaktadır. Türk azınlık Romanya Demokrat Türk Birliği (RDTB), Tatar azınlık ise Romanya Müslüman Tatar Türklerinin Demokrat Birliği (RMTTDB) isimli birlikler çatısı altında örgütlenmişlerdir.

Soydaşlarımızın dini alandaki yetkili kurumu Köstence merkezli Romanya Müslümanları Müftülüğü’dür. Müftü, soydaş imamlar ve soydaş derneklerinin temsilcilerinden oluşan Romanya İslam Şurası tarafından seçilmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığımız Romanya Müftülüğü’yle yakın ilişki halinde soydaş ve vatandaşlarımıza din hizmetlerinin sunulmasında önemli çalışmalar yapmakta, bu çerçevede, Büyükelçiliğimiz bünyesinde Din Hizmetleri Müşavirliği ve Köstence Başkonsolosluğumuz bünyesinde görevli Din Hizmetleri Ataşesi ile Diyanet İşleri Başkanlığımızca atanan din görevlileri Romanya’da görev yapmaktadır. 

Romanya'da soydaşlarımıza yönelik eğitim veren en önemli kuruluş, Türkiye ile Romanya Milli Eğitim Bakanlıkları arasında 1995 yılında imzalanan bir protokol çerçevesinde eğitime açılan Mecidiye Kemal Atatürk Ulusal Koleji'dir. Kolej, Osmanlı döneminde 1610 yılında Babadağ’da kurulan, daha sonra 1901 senesinde Mecidiye’ye taşınan ve 1967 yılında kapatılan "Müslüman Semineri" adlı okulun devamı niteliğindedir. Soydaşların yoğun olduğu Mecidiye’de, kültürel kimliklerinin korunması amacıyla kurulan kolejin, Türk kültürünün yaşatılması ve Türkçenin öğretilmesinde büyük rolü bulunmaktadır. Dobruca bölgesinde devlet okullarında Türkçe ve din dersleri veren öğretmenler ile Romanya Müslümanları Müftülüğü’ne bağlı din görevlilerinin çoğunun Kemal Atatürk Ulusal Koleji mezunu olması kolejin soydaşlar bakımından taşıdığı önemin göstergesidir. Anılan kolej ile Köstence'de soydaş çocukların yoğun olduğu Romen devlet okulu Zübeyde Hanım Anaokulu'nda  Milli Eğitim Bakanlığımız tarafından atanan öğretmenler görev yapmaktadır.

Öte yandan, Köstence'deki tek devlet üniversitesi olan Ovidius Üniversitesi bünyesinde bulunan Romence-Türkçe ve İngilizce-Türkçe bölümleri soydaşlarımızın anadil eğitimi ile öğretmen ve tercüman ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli rol oynamaktadır. Ülkemizden bir okutman da anılan üniversitede görev yapmaktadır.

2011 Kasım ayında Bükreş ve Köstence'de faaliyetlere başlayan Yunus Emre Türk Kültür Merkezleri Türkçe dil eğitiminin yanısıra gençlere ve ev hanımlarına yönelik çeşitli kurs ve aktiviteler düzenlemekte, Türk dili ve kültürünün yaygınlaşmasında önemli bir görev ifa etmektedir. Keza İstanbul’da faaliyete geçen Dimitri Kantemir Romen Kültür Merkezi önemli kültürel etkinlikler gerçekleştirmektedir.

2015 yılı Şubat ayından itibaren Büyükelçiliğimiz bünyesinde açılan TİKA Proje Koordinasyon Ofisi, Türkiye ile Romanya arasında kalkınma işbirliğini geliştirmeye yönelik projelere ilaveten, ortak taşınmaz kültürel mirasımızın restorasyonu için çalışmalar yürütmektedir.

Romanya'da Türkçe olarak yayımlanan gazeteler bulunmaktadır. Ayrıca, Türk-Tatar soydaşlarımıza hizmet vermek üzere 2009 yılında faaliyete geçirilen “Radyo T” Türkçe ve Tatarca yayın yapmaktadır.